MŁODZI WIRTUOZI

Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Pomorskiej
José Maria Florêncio dyrygent
Celina Kotz skrzypce
laureatka nagrody publiczności 15. Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego, 2016

 

Alberto Nepomuceno (1864-1920) – Prelúdio „de O Garatuja” (1904)

Felix Mendelssohn  (1809-1847) – Koncert skrzypcowy e-moll op. 64

Jean Sibelius (1865-1957) – I Symfonia e-moll op. 39

 

Bilety do nabycia na www.bilety24.pl, w kasie biletowej FP
oraz w Biurze Podróży „Wakacyjny świat” ul. Magnuszewska 8, Bydgoszcz tel. 52 320 52 29

 

Drzwi na estradę  Filharmonii jak zawsze szeroko otwarte dla młodych, utalentowanych artystów, a tym razem będziemy podziwiać kunszt Celiny Kotz,  uczestniczki ostatniego XV Konkursu Wieniawskiego. Jest jedną z najlepszych skrzypaczek młodego pokolenia w Polsce. Jej interpretacje zachwycają publiczność i budzą uznanie jury wielu konkursów. Jest laureatką pierwszych nagród: Malta International Music Competition, IX Ogólnopolskiego Konkursu im. Z. Jahnkego, III Ogólnopolskiego Konkursu im. Eugenii Umińskiej, Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Ernsta i Szymanowskiego czy Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego Młody Paganini, zdobywczynią Grand Prix XXX Międzynarodowego Konkursu im. Nedyalki Simeonovej w Chaskowie (Bułgaria) oraz Music Festival & Master Class w Pile, a także II nagrody w XXI Międzynarodowym Konkursie im. J. Brahmsa, półfinalistką oraz laureatką trzech nagród pozaregulaminowych, w tym nagrody publiczności XV Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. H. Wieniawskiego w Poznaniu. W 2016 podczas trasy koncertowej po USA debiutowała w nowojorskiej Carnegie Hall, występowała też w wielu krajach Europy oraz Azji. Współtworzy Trio im. Wiłkomirskich, nad którym patronat objęli Wanda i Józef Wiłkomirscy, a którego debiutancka płyta ukazała się w grudniu 2016.  Celina  jest także członkiem Hulencourt Soloist Chamber Orchestra stacjonującej w Brukseli. Jest stypendystką Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Prezydenta Miasta Poznania, Stowarzyszenia Business and Professional Women’s Club, a także fundacji Pro Bono Musicae i Krajowego Funduszu na rzecz Dzieci. Celina Kotz swoją przygodę ze skrzypcami rozpoczęła w wieku 6 lat. Obecnie doskonali swe umiejętności pod okiem Bartosza Bryły oraz Jarosława Nadrzyckiego w Akademii Muzycznej w Poznaniu, a także współpracowała ze Stefanem Kamilarovem w ramach programu Erasmus na Universität für Musik und darstellende Kunst w Wiedniu. Brała udział w wielu kursach mistrzowskich prowadzonych przez największe sławy wiolinistyki. Dla melomanów w Bydgoszczy niespełna 23-letnia skrzypaczka zagra Mendelssohna słynny Koncert skrzypcowy e-moll, znany z przepięknych, przepojonych słodyczą melodii, „w którym skrzypce śpiewają o spełnieniu wszystkich tęsknot i o miłości”. Jest utworem pełnym energii, harmonii i świadectwem powrotu kompozytora do równowagi po niezbyt udanym pobycie w Berlinie. Po prawykonaniu od razu też został uznany za arcydzieło, jego sława nie przeminęła do dzisiaj, nie uleciała z pamięci nawet w czasach, kiedy nazwisko jego twórcy znalazło się na liście zakazanych przez hitlerowski reżim. Jest koncertem wzorcowym i niepowtarzalnym, nie do pomylenia z jakimkolwiek innym.

Na wstępie koncertu usłyszymy dzieło bardzo cenionego brazylijskiego kompozytora, pianisty i organisty Alberta Nepomuceno, którego muzyczny geniusz był jednym z najodważniejszych w całej historii muzyki w Brazylii.  W 1885 zadebiutował jako pianista w Rio de Janeiro i stał się nauczycielem fortepianu w Beethoven Club, pionierskim stowarzyszeniu, które zachęcało i wpierało tworzenie  oraz  uprawianie muzyki poważnej. W 1888 rozpoczął naukę w Europie: w Rzymie w  Liceo Musicale Santa Cecilia studiował grę na fortepianie i harmonię, w Berlinie na  Academia Meister Schulle – kompozycję, następnie  w stolicy Austrii kontynuował studia pianistyczne. Wieczór dopełni I Symfonia Sibeliusa twórcy narodowego stylu w muzyce fińskiej, która została od razu uznana przez krytyków w Sztokholmie, Kopenhadze, Hamburgu, Berlinie oraz Paryżu, ale przede wszystkim melomani usłyszeli w niej głos fascynującego, młodego, wówczas 33-letniego kompozytora, pojawiły się opinie, że ta nowa kompozycja, w duchu neoromantyzmu, pełna niepohamowanej siły, życiowej pasji i zadziwiającej śmiałości – to wspaniałe dzieło, które prowadzi Sibeliusa na nowe twórcze ścieżki, że jest to muzyka „młodego olbrzyma”, pełna ognistej miłości do swojego kraju i płomiennego buntu przeciwko rusyfikacji.

Maestro José Maria Florêncio, który poprowadzi całość,  nie po raz pierwszy przedstawia na estradzie FP twórczość swych rodzimych kompozytorów. W Polsce jest mało znana, dlatego poprosiliśmy Maestro o przybliżenie nam  sylwetki kompozytora i jego utworu.

„Preludium do O Garatuja to wstęp do niedokończonej, właściwie można powiedzieć – nienapisanej opery brazylijskiego kompozytora Alberto Nepomuceno. A szkoda… bowiem ta  niedługa uwertura zwiastuje niezwykle obiecujące dzieło. Kompozytora zainspirowała powieść największego pisarza romantyzmu brazylijskiego, jakim był José de Alencar. Tematy wybrane do przedstawienia bohaterów romansu w tym utworze są cytatami z folkloru bądź muzyki popularnej. Uwertura, swoją drogą, jest formalnie dziełem o bardzo klasycznej strukturze, w której te tematy wzbogacone i przerobione przez kompozytora nabierają wymiaru lekkiej i zarazem wielkiej muzyki. Alberto Nepomuceno ujawnia się tu jako artysta o niezwykle interesującym warsztacie kompozytorskim. Powieść opisuje miłość ulicznego rysownika (garatuja to uliczny rysownik, szkicownik), który zakochuje się w córce bogatego kupca. Szybki temat rysownika, przedstawiony w różnych formach, na początku przerywa marsz zagrany przez instrumenty blaszane, obwieszczający pojawienie się zamożnej kupieckiej rodziny, której kłaniają się wszyscy zebrani na placu głównym miasta.  Następnie molowy, nostalgiczny i romantyczny temat bohaterki odzwierciedla niemożliwą miłość między ludźmi z tak różnych warstw społecznych. Rozwinięcie tematu głównego doprowadza do kolejnej kulminacji i zakończenia uwertury. Można odnieść wrażenie, jeśli sugerujemy się samym muzycznym dziełem, że mimo wszystko zakochanym udało się wywalczyć miejsce dla ich zakazanej miłości. Uwertura ta jest często używana jako muzyka do choreografii baletowej przedstawiającej historię miłosną, głównie w szkołach baletowych w Brazylii. Zarówno Alberto Nepomuceno, pisarz José de Alencar, jak i ja pochodzimy z tego samego miasta, czyli z Fortalezy. Utwór Nepomucena pt. Suite Antiga znajduje się na albumie Capelli Bydgostiensis pt. Classical Music from Brazil nagranego pod moją batutą. Ciekawostką jest także fakt, że inny kompozytor obecny na tej płycie – Ernest Mahle, podjął sie skomponowania opery O Garatuja na podstawie romansu J. de Alencara  i z librettem Eugenia Leandro, która miała prawykonanie w Piracicaba w 2006.

 

José Maria Florêncio